Gmina Rzeszów

Drodzy Mieszkańcy,

Zwracam się z serdeczną prośbą o zwrócenie szczególnej uwagi na los jeży, które coraz częściej spotykamy w naszych ogrodach, na osiedlach i terenach zielonych. Jeże to pożyteczne, objęte ochroną gatunkową zwierzęta, które odgrywają ważną rolę w ekosystemie – zjadają szkodniki takie jak ślimaki, larwy i owady, pomagając utrzymać naturalną równowagę przyrodniczą. Wraz z nadejściem jesieni jeże zaczynają przygotowywać się do zimowego snu. Szukają wtedy bezpiecznych, spokojnych miejsc – stert liści, gałęzi, kompostowników czy zakamarków w ogrodach. Niestety, wiele działań podejmowanych przez ludzi nieświadomie zagraża ich przetrwaniu.

Dlatego apeluję do spółdzielni mieszkaniowych, zarządców terenów zielonych oraz mieszkańców miasta o wdrożenie poniższych dobrych praktyk w ochronie jeży:

1. Nie usuwaj wszystkich liści i gałęzi – zostaw w ustronnych miejscach małe sterty liści lub gałęzi, które mogą stać się dla jeży schronieniem lub miejscem zimowania.
2. Zadbaj o „dzikie zakątki” – w ogrodach i na osiedlach pozostaw niewielkie obszary, gdzie przyroda może działać bez ingerencji człowieka.
3. Buduj domki dla jeży – można je łatwo wykonać z drewna, cegieł lub gałęzi - w Internecie dostępne są liczne instrukcje.
4. Nie używaj trutek i chemicznych środków ochrony roślin, które są dla jeży śmiertelnie niebezpieczne.
5. Zachowaj ostrożność podczas prac porządkowych – przed użyciem kosy spalinowej, dmuchawy do liści czy przy spalaniu gałęzi, upewnij się, że w środku nie ukrył się jeż.
6. Uważaj na drodze – jeże najczęściej padają ofiarą w ruchu ulicznym, dlatego warto zdjąć nogę z gazu w pobliżu miejskich parków czy zielonych skwerów i zwrócić uwagę, czy jeż nie próbuje przejść na drugą stronę ulicy.
7. Ułatw im poruszanie się – jeśli ogród jest ogrodzony, warto pozostawić niewielkie przejście (ok. 10x10 cm), aby jeże mogły się swobodnie przemieszczać między działkami.

Jeżeli spotkasz na swojej drodze zdrowego jeża, pozostaw go w spokoju, pozwól mu odejść. Jeśli regularnie odwiedza twój ogród, warto przygotować mu ciepłą kryjówkę, dzięki której będzie mógł przetrwać zimę. Natomiast, gdy zobaczysz, że potrzebuje pomocy, nie zostawiaj go własnemu losowi, bo to oznacza dla niego śmierć.

Natychmiastowej pomocy należy udzielić jeżom rannym, pogryzionym, niedożywionym lub takim, które dziwnie się zachowują np. krążą wokół siebie. Naszą uwagę powinny wzbudzić także jeże aktywne w zimie, czyli w czasie kiedy powinny hibernować.

Jak pomóc?

Niezwłocznie zawieź potrzebujące zwierzę do weterynarza lub skontaktuj się ze Strażą Miejską, która zawiadomi lekarza weterynarii.

• Do przewiezienia jeża można użyć tekturowego kartonu, wyłożonego papierowymi ręcznikami. Jeśli jeż został znaleziony na mrozie lub w śniegu, prawdopodobnie będzie wyziębiony. W takiej sytuacji warto włożyć do kartonu butelkę z ciepłą wodą (nie gorącą).
• Co do zasady nie poimy i nie karmimy dzikich zwierząt, jednak w sytuacjach krytycznych, zanim potrzebujące zwierzę trafi do specjalisty, może to być dla niego istotna pomoc. Dla wzmocnienia, można jeżowi dać wodę z miodem (na szklankę ciepłej wody jedna łyżeczka miodu). W sytuacji awaryjnej jako pokarm dla jeża, może służyć np. drobno pokrojone chude wołowe mięso.
• Małe jeże mogą być karmione wyłącznie odpowiednim preparatem, dlatego powinno się je niezwłocznie zawieźć do specjalisty.
• Nie wolno dawać jeżom krowiego mleka, które im szkodzi.

Jeżom grozi wyginięcie!

Choć jeże świetnie dostosowały się do warunków środowiska, to czyha na nie wiele niebezpieczeństw, szczególnie cywilizacyjnych.

W Polsce jeż był objęty ścisłą ochroną gatunkową od 1984 r., od 2014 r. podlega ochronie częściowej. W celu ich ochrony wprowadzono zakazy m.in. chwytania, przetrzymywania, niszczenia lub przeganiania z siedlisk. Trzymanie ich w domu bez odpowiedniego zezwolenia jest prawnie zakazane. Kluczowym elementem ochrony jeży jest zachowanie ich naturalnych siedlisk oraz ich odtwarzanie.

Każdy z nas może pomóc jeżom. Warto podejmować wszelkie działania w tym kierunku, które niewątpliwie przyczynią się do tego by jeże nie wyginęły.

Międzynarodowy Dzień Jeża, który obchodzony jest 10 listopada, to dobry moment, by poznać bliżej naszych najeżonych przyjaciół i dowiedzieć się, jak im pomagać. Zachęcam spółdzielnie mieszkaniowe do informowania mieszkańców o potrzebie ochrony jeży poprzez tablice ogłoszeń, plakaty czy media społecznościowe. Nawet drobne działania mogą uratować życie wielu zwierząt.

Tematyka ochrony zwierząt stanowi istotny obszar działań realizowanych w sposób systematyczny przez Urząd Miasta Rzeszowa. Ochrona bioróżnorodności stanowi jeden z ważnych elementów polityki ekologicznej miasta, realizowanej szczególnie poprzez działania edukacyjne, utrzymywanie terenów zielonych w sposób przyjazny przyrodzie oraz współpracę z organizacjami społecznymi i instytucjami zajmującymi się ochroną środowiska. Od kilku lat na wniosek mieszkańców i pracowników utrzymujących na bieżąco miejskie tereny zieleni a zarazem obserwujących wędrówki jeży ustawiono ponad 100 budek w miejskich parkach, przy skwerach i na zieleńcach. Drewniane skrzynki corocznie są chowane pod stertami gałęzi i liści, gdzie małe ssaki szukają schronienia na zimę i mają zastosowanie przez cały rok. Kiedy zrobi się cieplej, w budkach chronią się matki z potomstwem. To cenna i bardzo pożyteczna inicjatywa, która uczy nas szacunku do przyrody.